Ara

Türkiye'de Cari Açık Sorunu

Uğur POLAT

ugurpolat604@gmail.com


Cari açık, bir ülkedeki üretilen malların ihracatı sonucunda elde edilen gelirin aynı ülkenin yurt dışından ithalat sonucunda elde ettiği ürünler ve ya hizmetlerden az olması ile ortaya çıkmaktadır.

Türkiye’de ki cari açık problemi ilk kez Osmanlı Devleti döneminde meydana gelmiş ve bunun sonucunda da borçlanmayı da peşinde getirmiştir. İlk dış borç 1854 yılında Kırım Savaşı’ nın idare ettirilmesini sağlamak amacıyla alınmıştır. (İngiltere, 200.000 Sterlin.)


Cumhuriyetin ilan edildiği dönemlerden konuyu ele alacak olursak;


1923-1928 yılları arasında cari açık dengesi düzelmeye başlamış, Osmanlı döneminde verilen ayrıcalıklar, kapitülasyonlar sebebi ile Türkiye’de yer alan yabancı uyruklu işletmelerin millileştirme faaliyetleri ve milli sanayileşme planlamaları bu sorunun düzelmesine katkı sağlamıştır.

1929 Yılında meydana gelen ve dünya genelinde hissedilmiş olan Büyük Buhrana (Kara Perşembe) rağmen yerli sanayimizin korunması için çıkarılmış olan kanunların da etkisiyle Türkiye ilk defa bu yıl içerisinde dış ticaret fazlası vermeyi başarmıştır. Bu durum 1937 yılının sonuna kadar devam etmiş ve ülkemizdeki altın stoku ile döviz rezervlerimiz de sürekli olarak artış göstermiştir.

Ülkenin iktisadi anlamdaki bozulma dönemi 2.Dünya Savaşı sonrasında meydana gelmiştir. 1946 yılından itibaren 1962’ye kadar olan süreçte Türkiye yeniden dış ticaret açığı vermeye başlamıştır. 1946 yılında Amerika ile “Marshall Antlaşması” imzalanmıştır. Cumhuriyet döneminde gerçekleşen ilk kur ayarının düşürülmesi ile Amerikan doları, para birimimiz karşısında fazlaca değer artışına uğramıştır.

Günümüze kadar var olan süreçte yerli para birimimiz bu örnekler gibi birçok kez devalüe edilmiş fakat istenilen sonuç alınamamıştır. Bunun sebebi ise alınan kararların pratik aşamasına gelindiğinde uygulanamayan durumlardır.


Türkiye’deki Cari Açığın Temel Nedenleri


Ekonomik büyüme hızı, düşük tasarruf oranı, ve uluslararası rekabet gücündeki azalmaya neden olan faktörler ile;

· İhracattaki artışın ana belirleyicisi olan dış talepteki artış miktarımız,

· İş gücü maliyetleri seviyemiz,

· İç talep seviyesindeki değişikliklerin oluşması,

· Döviz Kurları,

· Firma büyüme tercihleri.

Temel nedenler arasında gösterilebilir.


Türkiye’de Cari Açık Sorununa Karşı Alınabilecek Önlemler

  1. Cari açık sorunu ile mücadele edilmesi için yerli para birimimizin aşırı değerlenmesine neden olabilecek sıcak para akımlarını kontrol edebilen makro ekonomik politikalar uygulamak gerekir.

  2. Bu açığı kapatabilmek adına Türkiye’ nin rekabet gücünü artırması da şarttır. Rekabet piyasasında ürünlerini diğer ülkelere kıyasla yüksek miktarlardan pazara sunabilmek adına sanayileşmede teşvik edici politikalar uygulanabilir. Gerçekçi ve hayata geçirilebilen projeler ortaya koymamız gerekmektedir.

  3. Doğru planlama ile zenginleşebilir ve ekonomik göstergelerimizi de bu sayede iyileştirebiliriz. Rekabet piyasasında verimlilik kavramını artırabildiğimiz zaman ülke cari açık sorununda daha güzel sonuçlara varacaktır.



42 görüntüleme

Hayata ve yaşama dair, sağlık, dizi, film, anne, hamilelik, çocuk, bebek, yemek, ekonomi, bilim, teknoloji, spor, satranç, hayvanlar, kadın, erkek ve daha niceleri hakkında merak edilen tüm içerikler haayat'ta.
İlham ve Yaşam Kaynağınız | haayat

©2020 www.haayat.com

info.haayat@gmail.com

'temizyürek's